مقام منتظر صابر

امام صادق ‏عليه‏السلام می‏فرمايد:

ألاتعلم أن من انتظر أمرنا و صبر على مايرى من الأذى و الخوف هو غدا فى زمرتنا

آيا نمی دانى هر كس چشم به راه دولت ما باشد،

و بر ترس و اذّيتهایی كه می بيند،

صبر پيشه كند،

فردای قیامت با ما و در زمره ماخواهد بود.

(كافى، ج8، ص36)

گفتم به مهدی بر من عاشق نظر کن                                   گفتا تو هم از معصیت صرف نظرکن

گفتم به نام نامیت هر دم بنازم                                            گفتا که از اعمال نیکت سرفرازم

گفتم که دیدار تو باشد آرزویم                                              گفتا که در کوی عمل کن جستجویم

گفتم بیا جانم پر از شهد صفا کن                                        گفتا به عهد بندگی با حق وفا کن

گفتم به مهدی بر من دلخسته رو کن                                    گفتا ز تقوا کسب عز و آبرو کن

گفتم دلم با نور ایمان منجلی کن                                         گفتا تمسک بر کتاب و هم عمل کن

گفتم ز حق دارم تمنای سکینه                                            گفتا بشوی از دل غبار حقد و کینه

گفتم رخت را از من واله مگردان                                           گفتا دلی را با ستم از خود مرنجان

گفتم به جان مادرت من را دعا کن                                        گفتا که جانت پاک از بهر خدا کن

گفتم  ز هجران تو قلبی تنگ دارم                                         گفتا ز قول بی عمل من ننگ دارم

گفتم دمی با من ز رافت گفتگو کن                                       گفتا به آب دیده دل را شستشو کن

گفتم دلم از بند غم آزاد گردان                                            گفتا که دل با یاد حق آباد گردان

گفتم که شام تا دلها را سحر کن                                        گفتا دعا همواره با اشک بصر کن

گفتم که از هجران رویت بی قرارم                                         گفتا که روز وصل را در انتظارم

از حاشیه های زیبای اربعین امسال فراگیر شدن شعار «الحسین یجمعنا» است که به طور گسترده ای در بین زائران اربعین حسینی مورد استقبال قرار گرفته است.شعار «الحسین یجمعنا» (حسین باعث وحدتمان شده است) نخست به عنوان یک حرکت خودجوش مردمی در سطح شبکه های اجتماعی در پی انتشار شایعاتی مبنی بر احتمال کاهش حضور زائران ایرانی در اربعین امسال به دلیل نوسانات اخیر ارزی که با آن درگیر هستند، منتشر شد.
این شعار به تدریج در شبکه های اجتماعی تبدیل به یک کمپین شد و بسیاری از شهروندان عراقی با تصویر ویدئوهایی خطاب به زائران ایرانی پیام دادند که هیچ چیز نمی تواند دو ملت ایران و عراق را از هم جدا کند و اربعین حسینی فرصت مجدد همبستگی دو ملت خواهد شد.
این کمپین ها به سرعت در داخل جمهوری اسلامی ایران نیز مورد توجه کاربران ایرانی قرار گرفت و آنها نیز به این اعلام همبستگی های ملت عراق پاسخ مثبت دادند.
برهمین اساس ستاد مرکزی اربعین حسینی کشورمان نیز امسال این شعار را به عنوان شعار اربعین برگزید.
شعارهای همبستگی بین دو ملت ایران و عراق در چارچوب شعار الحسین یجمعنا به طور گسترده ای امسال در مسیر نجف به کربلا که به «طریق یاحسین (ع)» شهرت یافته و همچنین در داخل شهر کربلا و دیگر مسیرهای حرکت زائران تجلی چشمگیری یافته است.
برخی از زائران اربعین حسینی به صورت خودجوش پلاکاردهایی تحت عنوان «الحسین یجمعنا» را به کوله پشتی های خود زده و در مسیر حرکت می کردند تا دیگر زائران را به ضرورت این وحدت و همدلی بین دو ملت همسایه گوشزد کنند.
بسیاری از موکب های ایرانی که امسال در مراسم خدمتگزاری به زائران در مراسم اربعین در عراق حضور یافته اند، این شعارها بر سردر موکب های خود زده اند و در مقابل موکب های عراقی نیز در راستای این شعار، پلاکاردهایی با پیام های وحدت و همدلی بین دو ملت به رشته تحریر در آورده اند.
علاوه بر این، پلاکاردهای در برگیرنده توصیه های اخلاقی و عبادی نیز از جلوه های جالب توجه مراسم امسال بود که چند سالی است برخی از زائران برای عمق بخشیدن به ابعاد اخلاقی، انسانی و عبادی زیارت اربعین، آن را بر کوله پشتی های خود برای مشاهده آن توسط دیگر زائران، آویزان می کنند.
برخی از این پلاکاردها، شامل پیام هایی در خصوص ضرورت احترام والدین یا نماز اول وقت و یا حفظ نظافت و متبلور شدن اخلاق حمیده در ایام اربعین حسینی است.
در همین راستا برخی از زائران ایرانی نیز از این گونه پلاکاردها را با عنوان ظهور امام عصر (عج) بر کوله های خود الصاق کرده اند.
بر اساس آخرین گزارش ها تاکنون یک میلیون و 400 هزار زائر ایرانی برای شرکت در مراسم اربعین حسینی، وارد خاک عراق شده اند.
زائران ایرانی بزرگترین جمعیت زوار خارجی هستند که هرساله در کنار ملت عراق و دیگر ملت های حاضر در اربعین حسینی، در این مراسم باشکوه در امنیت و آرامش شرکت می کنند.

اربعین جریان مردمی و خودجوش است و در این شرایط اربعین یک هدیه الهی است که نصیب ملت‌ها شده است. همه ادیان و مذاهب در این کاروان عشق حضور پیدا می‌کنند که این حضور نشانه غرور است. دشمنان به دنبال اسلام هراسی هستند و می‌خواهند جلوی اراده مستحکم ملت ایران را بگیرند.

ویژگی منتظران واقعی امام زمان

الف) مقام و منزلت:

«الم ذَلِکَ الْکِتَابُ لاَ رَیْبَ فِیهِ هُدًى لِّلْمُتَّقِینَ الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِالْغَیْبِ وَیُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ ؛ این کتاب که هیچ تردیدی در آن نیست روشن گر راه پرهیزکاران است. آنان که به غیب ایمان آورند و نماز را برپای دارند و از آنچه به ایشان روزی دادیم انفاق می‌کنند.»1] 
جابر بن عبدالله انصاری پیرامون تفسیر این آیه از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) چنین روایت می‌کند که آن حضرت فرمودند: «خوشا به حال صبرکنندگان در زمان غیبت او [مهدی] و خوشا به حال کسانیکه بر محبت او پابرجا می‌مانند آنها کسانی هستند که خداوند در کتاب خویش چنین توصیفشان کرده و فرموده: «الذین یؤمنون بالغیب..». سپس آن حضرت فرمودند: «آنان حزب خدایند و آگاه باشید که حزب خداوند پیروز است.»[2 

و در روایتی از امام صادق(علیه‌السلام) نیز آیه شریفه فوق به منتظران حضرت ولی عصر (علیه‌السلام) در عصر غیبت تفسیر شده است.3 
با توجه به روایاتی که گذشت می‌توان سه ویژگی مهم منتظران را علاوه بر مقام و منزلت آنها از آیه مبارکه فوق استفاده نمود که آنها عبارتند‌ از: 
1. اعتقاد و ایمان راستین به امام زمان (علیه‌السلام) 
2. بر پا داشتن و اهمیت دادن به نماز.
3. انفاق و بخشش به فقیران و مستمندان. 

ب) صبر و ارتباط قلبی

«یا اَیُّهاالَّذِینَ آمَنُواْ اصْبِرُواْ وَصَابِرُواْ وَرَابِطُواْ وَاتَّقُواْ اللّهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ ؛ ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! صبر کنید و در برابر دشمنان پایدار باشید و از مرزهای خود مراقبت کنید و از خدا بپرهیزید [تقوی و خدا ترسی را پیشه سازید] شاید که رستگار شوید.»[4 
نعمانی در کتاب غیبة خود از امام باقر (علیه‌السلام) نقل می‌کند که درباره این آیه فرمودند: «که صبر کنید بر ادای فرایض و در مقابل دشمنان پایداری کنید و با امامتان که انتظارش را می‌کشید مرابطه نمایید.»5] 
«مرابطه» در لغت به معنای مراقبت از مرزها و بستن و محکم کردن آمده است و شاید مراد از «مرابطه» در این آیه شریفه ا ین باشد که منتظر واقعی در عصر غیبت از خانه دل در مقابل غیر امام زمان مراقبت می‌نماید و سرزمین پنهاور قلبش را محل عشق و علاقه امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) می‌گرداند و دل را به حضرت مهدی (علیه‌السلام) پیوند می‌دهد. 
احتمال دیگری که در باره لغت «مرابطه» وجود دارد این است که رابطه با امام (علیه‌السلام) یعنی خود را به رشته ولایت او بستن و بر خدمت و پیروی و یاری او گردن نهادن، و این یکی از ارکان ایمان است که آدمی خود را به امام خویش مربوط سازد و از او جدا نشود.[6 

ج) اطاعت محض

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَطِیعُواْ اللّهَ وَأَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ ؛ای کسانی که ایمان آورده‌اید اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیامبر و اولی الامر از خودتان را».7 
جابر بن عبدالله انصاری می‌گوید هنگامی‌که پروردگار این آیه را بر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نازل فرمود عرض کردم یا رسول الله؛ خدا و رسول را شناختیم، «اولی الامر» که خداوند اطاعتشان را به اطاعت تو مقرون ساخته چه کسانی هستند؟ 
حضرت فرمودند: «آنان خلفای من و ائمه مسلمانان پس از من می‌باشند. اول آنها علی بن ابی‌طالب و ... [آخرینشان] حجت خدا در زمین و بقیة الله بر بندگانش است آنکه خدای تعالی مشرق و مغرب زمین را به دستان او فتح می‌کند. آنکه از شیعیان و دوستانش غیبتی خواهد داشت که در زمان غیبتش بر اعتقاد به امامتش ثابت نمی‌ماند مگر کسی که خداوند دلش را برای ایمان آزمایش کرده باشد».8 
از این آیه شریفه درمی‌یابیم که منتظران واقعی امام زمان(علیه‌السلام) کسانی هستند که در عصر غیبت مطیع بی چون و چرای حضرت هستند و همیشه به دنبال کسب رضایت خاطر آن عزیز می‌باشند. که البته این اطاعت با پیروی همه جانبه از آیات نورانی قرآن و فرامین و دستورات ائمه معصومین (علیهم‌السلام) محقق خواهد شد.

د) امتحانات بسیار دشوار

«وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِّنَ الْخَوفْ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الأَمَوَالِ وَالأنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِینَ ؛ ما شما را به چیزی از قبیل ترس و گرسنگی و کاهشی در اموال و جان‌ها و محصولات می‌آزمائیم و مژده بده به آن‌ها که شکیبا و ثابت قدم هستند.»9 
محمد بن مسلم می‌گوید: امام جعفر صادق(علیه‌السلام) در تفسیر این آیه فرمودند: «پیش از آمدن قائم (علیه‌السلام) علامت‌هایی برای امتحان مؤمنین خواهد بود. عرض کردم: آن علامت‌ها چیست؟ فرمودند: «بیماری‌های گوناگون که سبب ترس و دلهره است و بالا رفتن نرخ‌ها که سبب گرسنگی است و کاهش در اموال و جان‌ها که سبب قحطی و مرگ و میر فراوان است و نقص در محصولات که به نیامدن باران است، پس در آن موقع به آن‌ها که در عقیده به ما ثابت می‌مانند مژده بده.»10 
یکی از ابعاد «غیبت کبری» بُعد آزمایشی آن است. در این مرحله، انسان مؤمن باید به دقت مراقب حال خود باشد که مبادا با طولانی شدن زمان غیبت متزلزل گردد و فروغ ایمان از دلش زدوده شود. حضرت باقر (علیه‌السلام) در این باره می‌فرمایند: «ظهور مهدی (علیه‌السلام) بعد از غیبتی طولانی خواهد بود تا اینکه معلوم شود چه کسی او را در غیبت و نهان اطاعت می‌کند و به او ایمان دارد»[11 و نیز می‌فرمایند: «فقط کسانی در اعتقاد به مهدی(علیه‌السلام) پابرجا می‌مانند که دل‌ آنان به فروغ ایزدی روشن شده باشد و روح خدایی به آنان مدد رساند.»12 

هـ) شرایط سخت زندگی

«حَتَّى إِذَا اسْتَیْأَسَ الرُّسُلُ وَظَنُّواْ أَنَّهُمْ قَدْ کُذِبُواْ جَاءهُمْ نَصْرُنَا ؛ تا آن‌جا که رسولان مأیوس شدند [مردم] گمان کردن که به آنان دروغ گفته شده است در این هنگام یاری ما به سراغ آن‌ها آمد».13 
امیرمؤمنان علی (علیه‌السلام) در ضمن فرمایشاتی پیرامون این آیه شریفه به شرایط سخت زندگی مؤمنین و عدم توجه جامعه و مردم به آن‌ها در عصر غیبت اشاره نموده تا آن‌جا که می‌فرمایند: «... متقین [در عصر غیبت] در نظر مردم از مردار در چشم صاحبش بی‌ارزش‌تر خواهند شد که در چنین شرایطی یاری خداوند و پیروزیش فرا رسد و این است معنای فرموده خداوند که: « حَتَّى إِذَا اسْتَیْأَسَ الرُّسُلُ وَظَنُّواْ أَنَّهُمْ قَدْ کُذِبُواْ جَاءهُمْ نَصْرُنَا »[14
و در این باره چه زیبا فرمود پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) که زمانی خواهد آمد که مؤمن از گوسفند خوارتر می‌شود15] مسلم است زمانی‌که مردم در کارهای ناپسند و زشت تعاون و همکای می‌کنند و تکبر و خودپرستی در اعماق دل‌ها نفوذ کند و گناهان علنی شده و محرمات الهی سبک شمرده می‌شود، هنگامی که امت اسلامی نماز را ضایع کنند و تابع شهوات باشند آمرین به معروف و ناهین از منکر خوار می‌شوند و در این جامعه‌ها هیچ جایی برای آن‌ها پیدا نمی‌شود و همه گناهکاران و فاسقان از آن‌ها بیزار می‌گردند و مؤمنان را افراد مزاحم و موانعی برای عصیانگری‌ها و بی‌بند و باری‌هایشان می‌پندارند. 
مؤمنان را افراد مزاحم و موانعی برای عصیانگری‌ها و بی‌بند و باری‌هایشان می‌پندارند. 

و) پاداش بزرگ

« وَمَن یُطِعِ اللّهَ وَالرَّسُولَ فَأُوْلَـئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللّهُ عَلَیْهِم مِّنَ النَّبِیِّینَ وَالصِّدِّیقِینَ وَالشُّهَدَاء وَالصَّالِحِینَ وَحَسُنَ أُولَـئِکَ رَفِیقًا ؛ کسی که خدا و پیامبر را اطاعت کند،‌(در روز رستاخیز) همنشین کسانی خواهد بود که خدا، نعمت خود را بر آنان تمام کرده؛ از پیامبران و صدیقان و شهداء و صالحان و آن‌ها چه نیکو رفیقانی هستد».16 
خوشا به حال کسانی که در عصر غیبت و در شرایط سخت زندگی و امتحانات دشوار متزلزل نشوند و شب و روز منتظر ظهور امام زمان (علیه‌السلام) باشند و استوار بودنشان را در راه انتظار با اطاعت از خدا و پیامبر و ائمه(علیهم‌السلام) ثابت کنند که حضرت سجاد (علیه‌السلام) فرمودند: «کسی که بر ولایت ما ثابت بماند در زمان غیبت قائم (علیه‌السلام) خداوند به او اجر هزار شهید از شهیدان بدر و احد عطا می‌فرماید».[17 و امام صادق(علیه‌السلام) می‌فرمایند: «کسیکه در حال انتظار بمیرد مانند کسی است که در خیمه قائم (علیه‌السلام) باشد.»18 بزرگترین اجر و پاداشی که خداند برای منتظران و مطیعان امام عصر(عجل الله تعالی فرجه الشریف) در زمان غیبت فراهم کرده این است که آن‌ها را با انبیاء و صدیقین و شهدا و صالحین محشور گرداند. علی بن ابراهیم از امام صادق(علیه‌السلام) پیرامون تفسیر این آیه چنین نقل می‌نماید که امام فرمودند: «مراد از «نبیین» رسول خدا(صلی الله علیه و آله) و «صدیقان» علی(علیه ‌السلام) و «شهیدان» حسن و حسین و «صالحان» ائمه (علیهم‌السلام) می‌باشند و «نیکو رفیقان» قائم از آل محمد (علیهم‌السلام) است». [19